De drie stappen van het reinigen van de kamado: van een snelle klus tot een grote beurt

Niet elke schoonmaakbeurt is hetzelfde. Om het overzichtelijk te houden, verdelen we het onderhoud in drie duidelijke categorieën. Door deze routine te volgen, voorkom je dat klein vuil uitgroeit tot een groot probleem.

• De Snelle Schoonmaak: Jouw 5-minuten routine na elke grillsessie.
• De Periodieke Onderhoudsbeurt: Een grondigere reiniging die je maandelijks of na 5-10 sessies uitvoert.
• De Grote Jaarlijkse Beurt: De complete 'reset' voor je kamado, ideaal aan het begin of einde van het BBQ-seizoen.

De Snelle Schoonmaak: Jouw Routine na Elke Grillsessie

Consistentie is de sleutel tot een schone kamado. Deze snelle handelingen na elke kooksessie kosten nauwelijks tijd, maar maken een wereld van verschil op de lange termijn.

Stap 1: Het Rooster Heet Schoonborstelen

De makkelijkste manier om je grillrooster schoon te maken, is wanneer het nog heet is. Direct na het verwijderen van je gerecht, terwijl de kolen nog gloeien, borstel je de voedselresten van het rooster met een goede, stevige grillborstel (bij voorkeur met RVS-haren). Het vet en de resten zijn dan nog zacht en laten gemakkelijk los. Wacht je tot de kamado is afgekoeld, dan koekt alles vast en wordt het een veel lastigere klus.

Stap 2: Luchtcirculatie en As Verwijderen

Sluit de deksel en zet zowel de onderste als bovenste ventilatieschuif volledig open voor ongeveer 10-15 minuten. Dit creëert een mini-pyrolyse effect, waarbij de hoge temperatuur de laatste kleine restjes op het rooster en de plate setter verbrandt tot as. Sluit daarna de schuiven volledig om de kolen te doven. Eenmaal volledig afgekoeld (dit kan uren duren!), verwijder je de as uit de aslade. Een ophoping van as kan de luchttoevoer blokkeren, wat essentieel is voor een goede temperatuurcontrole bij je volgende sessie.

Stap 3: De Buitenkant Afnemen

Neem de buitenkant van je afgekoelde kamado af met een vochtige doek om stof, pollen of eventuele vetspetters te verwijderen. Gebruik een milde zeepoplossing als het nodig is, maar zorg ervoor dat er geen chemicaliën op het vilt of aan de binnenkant komen. Een schone buitenkant voorkomt dat vuil in het keramiek trekt.

De Periodieke Onderhoudsbeurt: Houd je Kamado in Topvorm

Eens per maand, of na een reeks intensieve sessies, is het tijd voor een iets grondigere aanpak. Dit is het moment om je kamado echt te laten ademen en de prestaties te optimaliseren.

Stap 1: Gecontroleerd Schoonbranden (Pyrolyse)

Dit is waar de 'zelfreinigende' eigenschap om de hoek komt kijken. Stook je kamado op tot een temperatuur van ongeveer 250-300°C. Let op: het is niet nodig en zelfs onverstandig om hem naar de maximale temperatuur te jagen. Een te hoge temperatuur kan het vilt (de gasket) beschadigen. Houd deze temperatuur voor 30-45 minuten aan. Je zult zien dat aangekoekte vet- en voedselresten aan de binnenkant, op de plate setter en het rooster, wit uitslaan en veranderen in een poederachtige as. Dit proces verbrandt ook bacteriën en schimmelsporen.

Stap 2: Rooster, Plate Setter en Gietijzer Reinigen

Laat de kamado volledig afkoelen. Open de deksel en borstel de verkoolde resten eenvoudig van het rooster en de plate setter (deflectorsteen). Hardnekkige stukken kun je voorzichtig wegschrapen met een kunststof schraper. Dit is ook een perfect moment om je gietijzeren accessoires, zoals The Windmill gietijzeren pannen, te inspecteren. Borstel ze schoon en breng indien nodig een nieuw, dun laagje seasoning aan. Goed onderhouden gietijzer gaat een leven lang mee.

Stap 3: Het Vilt (Gasket) Inspecteren en Reinigen

Het vilt tussen de deksel en de basis is cruciaal voor een goede afdichting en temperatuurcontrole. Veeg het vilt voorzichtig schoon met een droge doek of een zachte borstel. Gebruik nooit een staalborstel of chemische reinigers, dit beschadigt de vezels. Controleer op beschadigingen of plekken waar het platgedrukt is. Als het vilt versleten is, sluit je kamado niet meer luchtdicht af en moet het vervangen worden.

Stap 4: Scharnieren en Bouten Controleren

Neem even de tijd om alle bouten en moeren van de banden en het scharnier te controleren. Door het uitzetten en krimpen tijdens het opstoken en afkoelen, kunnen deze na verloop van tijd wat losser gaan zitten. Draai ze handvast aan om alles stevig en veilig te houden.

Speciale Gevallen: Schimmel in je Kamado Verwijderen

Het is de nachtmerrie van elke kamado-eigenaar: je opent de deksel en ziet witte, pluizige vlekken. Geen paniek! Schimmel is bijna altijd het gevolg van vocht in combinatie met achtergebleven voedselresten, vooral als de kamado een tijdje niet gebruikt is. Gelukkig is de oplossing effectief en eenvoudig.

1. Verwijder de Grote Delen: Schep of schraap met een plastic schraper de zichtbare schimmel en de aangetaste houtskoolresten uit de kamado. Gooi dit weg.
2. Start een Gecontroleerd Vuur: Vul je kamado met verse, kwalitatieve houtskool. De hitte van een goed vuur is je beste vriend. Door te kiezen voor hoogwaardige brandstof en bijvoorbeeld het toevoegen van droge Raw.n.Pure rookhout chunks zorg je voor een schone verbranding.
3. Stook de Schimmel Dood: Breng de kamado naar een temperatuur van ongeveer 250°C en houd deze minstens 30-45 minuten vast. De intense hitte vernietigt alle schimmelsporen en bacteriën volledig. Er is geen enkele chemische reiniger die dit beter kan.
4. Afkoelen en Uitborstelen: Laat de kamado volledig afkoelen en borstel de resterende as van de binnenwanden, de plate setter en het rooster. Je kamado is nu volledig gesteriliseerd en weer klaar voor gebruik.

Wat Je Absoluut NIET Moet Doen (De Kamado Don'ts)

Een kamado is een robuust apparaat, maar het keramiek is poreus. Onjuiste reinigingsmethoden kunnen permanente schade veroorzaken. Vermijd daarom altijd de volgende zaken:

• Gebruik NOOIT water of zeep aan de binnenkant: Het poreuze keramiek zal het water en de zeep absorberen. Bij de volgende opwarming zet dit uit, wat kan leiden tot barsten. Bovendien zal je eten nog wekenlang naar zeep smaken.
• Gebruik GEEN chemische ovenreinigers: Deze agressieve chemicaliën trekken ook in het keramiek en laten schadelijke dampen vrij wanneer je de kamado opstookt.
• Gebruik GEEN hogedrukreiniger: Dit forceert water in het keramiek en kan het vilt en de coating beschadigen.
• Oververhit de kamado niet 'voor de schoonmaak': Een temperatuur van 400°C+ is onnodig en kan je vilt en op termijn zelfs het keramiek beschadigen. Gecontroleerd stoken rond de 250-300°C is meer dan voldoende.

De Juiste Tools voor een Leven Lang BBQ-plezier

Goed gereedschap is het halve werk. Voor het onderhoud van je kamado heb je geen arsenaal aan spullen nodig, maar een paar essentiële tools maken het leven een stuk makkelijker:

• Een goede RVS Grillborstel: Voor het schoonmaken van je hete rooster.
• Een Ash Tool en Aspook: Essentieel voor het verwijderen van as en het schikken van je kolen.
• Hittebestendige Handschoenen: Voor veiligheid bij het hanteren van hete roosters of accessoires.
• Een Kunststof Verfschraper: Ideaal voor het voorzichtig wegschrapen van hardnekkig vuil aan de binnenkant zonder het keramiek te beschadigen.

En als je toch bezig bent met onderhoud, is het een perfect moment om je voorraad aan te vullen voor de volgende culinaire avonturen. Een schone kamado is de perfecte start voor een heerlijk gerecht. De perfecte snit van dat malse vlees maak je vervolgens af met een vlijmscherp Paudin mes, een onmisbare tool voor elke serieuze pitmaster.